Tin tức

Tấm pin năng lượng mặt trời là gì? Hiểu đơn giản, đây là thiết bị nhận ánh sáng và chuyển đổi thành điện một chiều DC. Trong một hệ thống điện mặt trời, tấm pin là bộ phận trực tiếp tạo ra điện, còn inverter đảm nhiệm việc chuyển đổi nguồn điện đó để phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Nhưng khi chọn tấm pin, công suất ghi trên nhãn chưa phải yếu tố duy nhất cần quan tâm. Hai module có Wp khác nhau cũng có thể khác đáng kể về kích thước, hiệu suất, điện áp, dòng điện, công nghệ cell và khả năng bố trí trên công trình.

Điểm cần nhớ: Không nên chọn tấm pin chỉ vì công suất Wp cao. Một phương án phù hợp cần xét cả nhu cầu điện, diện tích mái, thông số module và cấu hình inverter.

Tấm pin năng lượng mặt trời là gì?

Tấm pin năng lượng mặt trời, hay module quang điện, gồm nhiều tế bào hoặc lớp vật liệu có khả năng tạo ra điện khi nhận bức xạ mặt trời. Nguồn điện được tạo ra ở dạng một chiều DC.

Trong thực tế, module thường được lắp trên mái nhà, mái nhà xưởng hoặc những khu vực có điều kiện tiếp nhận ánh sáng phù hợp. Số lượng tấm và cách bố trí sẽ phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng điện, diện tích có thể lắp và thiết kế của toàn hệ thống.

Điều quan trọng là không xem tấm pin như một thiết bị hoạt động độc lập. Module cần phối hợp với inverter, hệ thống điện và có thể cả bộ lưu trữ nếu công trình sử dụng pin.

Tấm pin tạo ra điện như thế nào?

Khi ánh sáng chiếu vào vật liệu quang điện, năng lượng từ ánh sáng tạo ra dòng điện trong module. Nguồn điện đầu ra của tấm pin là điện một chiều DC.

Điện DC sau đó được đưa tới inverter. Inverter chuyển đổi nguồn điện này thành điện xoay chiều AC để phù hợp với hệ thống điện và các tải sử dụng.

Tùy cấu hình, điện mặt trời có thể được sử dụng trực tiếp cho phụ tải, phối hợp với điện lưới hoặc kết hợp cùng hệ thống lưu trữ. Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn về thiết bị chuyển đổi, có thể xem bài nguyên lý và cách chọn inverter điện mặt trời.

Một tấm pin năng lượng mặt trời gồm những gì?

Nhìn từ bên ngoài, module có cấu tạo khá đơn giản. Tuy nhiên, bên trong là nhiều thành phần được ghép thành một khối để vừa tạo điện vừa bảo vệ phần phát điện trước môi trường.

Cell hoặc lớp vật liệu quang điện

Đây là phần trực tiếp tham gia quá trình chuyển đổi ánh sáng thành điện. Vật liệu và cấu trúc có thể khác nhau theo từng công nghệ.

Các module silicon tinh thể sử dụng cell silicon, trong khi những công nghệ thin-film có thể sử dụng lớp bán dẫn khác. Vì vậy, không phải mọi tấm pin trên thị trường đều có cấu trúc bên trong giống nhau.

Kính bảo vệ

Lớp kính phía ngoài giúp bảo vệ phần phát điện trước các tác động từ môi trường nhưng vẫn phải cho ánh sáng đi qua.

Tùy thiết kế, module có thể sử dụng kính kết hợp với lớp vật liệu phía sau hoặc cấu trúc kính ở cả hai mặt.

Lớp đóng gói

Các lớp vật liệu đóng gói giúp cố định phần phát điện và hạn chế ảnh hưởng của độ ẩm hay các tác động môi trường đến bên trong module.

Cấu trúc và vật liệu cụ thể phụ thuộc vào từng dòng sản phẩm.

Khung module

Khung giúp tăng độ cứng cơ học và tạo vị trí để module được cố định lên hệ kết cấu phù hợp.

Không nên đánh giá khả năng lắp đặt chỉ từ kích thước bề mặt. Độ dày, trọng lượng và cấu trúc khung cũng cần được xem xét.

Hộp nối, cáp và đầu nối

Hộp nối thường được bố trí ở mặt sau module. Từ đây, nguồn điện DC được đưa ra ngoài thông qua cáp và connector để kết nối với phần còn lại của hệ thống.

Đọc thông số tấm pin: nên nhìn vào những gì?

Datasheet của module có khá nhiều ký hiệu, nhưng người mua không nhất thiết phải ghi nhớ toàn bộ. Quan trọng hơn là hiểu mỗi nhóm thông số đang nói về điều gì và tại sao chúng cần được kiểm tra cùng nhau.

Một sai lầm khá phổ biến là nhìn riêng Wp rồi kết luận tấm có công suất lớn hơn sẽ tốt hơn. Trên thực tế, các thông số điện và cơ khí phải được xem cùng cấu hình inverter và điều kiện công trình.

Các công nghệ tấm pin thường gặp khác nhau ở đâu?

Không phải tất cả module đều sử dụng cùng một công nghệ. Sự khác biệt có thể nằm ở vật liệu quang điện, cấu trúc cell, khả năng thu ánh sáng từ mặt sau hoặc cách bảo vệ module.

Silicon tinh thể

Đây là nhóm công nghệ phổ biến trên nhiều dòng module hiện nay. Trong nhóm này tiếp tục có những khác biệt về loại cell và kiến trúc sản phẩm.

Các thuật ngữ như N-type, TOPCon hay Half-cut mô tả những đặc điểm công nghệ khác nhau. Chúng không nên được dùng như một nhãn để mặc định rằng một sản phẩm phù hợp với mọi công trình.

Thin Film

Thin-film sử dụng một lớp vật liệu bán dẫn để tạo điện thay vì cấu trúc cell silicon tinh thể truyền thống.

First Solar Series 6 là một ví dụ sử dụng công nghệ Thin Film CdTe. Đây là hướng công nghệ khác với các module N-type TOPCon được dùng làm ví dụ trong phần so sánh phía dưới.

Bifacial

Module bifacial được thiết kế để có thể khai thác bức xạ từ cả mặt trước và mặt sau.

Tuy nhiên, phần năng lượng thu thêm từ mặt sau không phải một tỷ lệ cố định. Kết quả thực tế còn phụ thuộc vào cấu trúc lắp đặt, khoảng cách với bề mặt phía dưới, góc nghiêng và khả năng phản xạ ánh sáng của khu vực lắp.

Double Glass

Double Glass và Bifacial không phải cùng một khái niệm.

Bifacial nói về khả năng khai thác ánh sáng từ hai phía, còn Double Glass mô tả cấu trúc có kính ở mặt trước và mặt sau. Một module có thể đồng thời sở hữu cả hai đặc điểm.

Công suất tấm pin càng lớn có càng tốt không?

Không nhất thiết. Công suất Wp cao có thể giúp đạt cùng công suất hệ thống với số lượng module ít hơn, nhưng đó chỉ là một phần của bài toán.

Một tấm công suất lớn cũng có thể dài hơn, rộng hơn hoặc có dòng điện khác. Nếu khoảng trống trên mái không phù hợp hoặc inverter không đáp ứng cấu hình điện của module, Wp cao hơn chưa chắc mang lại lợi thế.

Ba dòng sản phẩm dưới đây cho thấy sự khác biệt khá rõ:

Bảng trên dùng để minh họa sự khác biệt giữa các dòng module, không phải bảng xếp hạng. Các sản phẩm thuộc những hướng công nghệ và kích thước khác nhau nên cần được đánh giá theo điều kiện sử dụng cụ thể.

Cách chọn tấm pin phù hợp với công trình

Thay vì bắt đầu bằng câu hỏi “tấm nào công suất lớn nhất?”, nên bắt đầu từ nhu cầu của công trình. Cách này giúp thu hẹp lựa chọn và tránh mua module chỉ vì một vài thông số nổi bật.

1. Xem nhu cầu sử dụng điện

Quy mô hệ thống nên liên quan đến lượng điện công trình thực sự sử dụng và thời điểm sử dụng điện.

Nhà ở, cửa hàng và nhà xưởng có thể có biểu đồ phụ tải rất khác nhau. Vì vậy, cùng một diện tích mái chưa chắc nên lắp cùng một công suất hệ thống.

2. Xác định phần mái thực sự có thể sử dụng

Không phải toàn bộ diện tích mái đều có thể đặt module. Vật cản, bóng che, lối tiếp cận và hình dạng mái có thể làm diện tích bố trí thực tế nhỏ hơn diện tích tổng.

Kích thước module cũng ảnh hưởng trực tiếp đến cách sắp xếp. Trong một số trường hợp, tấm nhỏ hơn có thể thuận lợi hơn cho việc tận dụng các khoảng mái không đồng đều.

3. Đối chiếu module với inverter

Đây là bước không nên bỏ qua. Các thông số như Voc, Vmp, Isc và Imp cần nằm trong giới hạn phù hợp của inverter và cấu hình hệ thống.

Không nên tự kết luận khả năng tương thích chỉ từ công suất của hai thiết bị. Việc phối ghép cần dựa trên tài liệu kỹ thuật của đúng model và thiết kế điện của công trình.

4. So sánh hiệu suất trong đúng bối cảnh

Hiệu suất cao có ý nghĩa rõ hơn khi diện tích lắp bị giới hạn. Tuy nhiên, hiệu suất không phải tiêu chí duy nhất để đánh giá một module.

Nếu mái còn nhiều diện tích, những yếu tố khác như kích thước, đặc tính điện, kết cấu và chi phí của cả hệ thống cũng cần được đặt lên bàn cân.

5. Kiểm tra kích thước và khối lượng

Tấm công suất lớn thường có kích thước đáng kể. Vì vậy, trước khi lựa chọn cần xem module có phù hợp với hình dạng mái và phương án bố trí hay không.

Khối lượng module cũng là một phần của bài toán kết cấu. Hiện trạng mái cần được đánh giá phù hợp trước khi triển khai.

6. Đọc rõ chính sách bảo hành của đúng sản phẩm

Người mua thường gặp hai khái niệm là bảo hành sản phẩm và bảo hành công suất. Hai loại này không giống nhau.

Thời hạn, phạm vi và điều kiện áp dụng có thể thay đổi theo model, thị trường và chính sách của nhà sản xuất hoặc đơn vị cung cấp. Vì vậy, nên kiểm tra tài liệu áp dụng cho đúng sản phẩm tại thời điểm mua thay vì chỉ dựa vào một con số quảng cáo.

Tấm pin, inverter và pin lưu trữ liên quan với nhau thế nào?

Một hệ điện mặt trời không chỉ là tập hợp các thiết bị riêng lẻ. Tấm pin tạo ra điện DC, inverter xử lý nguồn điện này, còn pin lưu trữ nếu có sẽ tham gia vào việc tích trữ và cung cấp năng lượng theo cấu hình hệ thống.

Có thể hình dung đơn giản:

Ánh sáng → Tấm pin → Điện DC → Inverter → Tải điện / Điện lưới / Hệ thống lưu trữ

Vì vậy, chọn được tấm pin chưa có nghĩa là đã hoàn tất cấu hình. Module cần phù hợp với inverter về đặc tính điện. Nếu có lưu trữ, inverter và pin cũng phải đáp ứng yêu cầu tương thích của nhau.

Nếu đang cân nhắc hệ có lưu trữ, có thể xem thêm cách hiểu dung lượng và lựa chọn pin lưu trữ điện mặt trời.

Những sai lầm thường gặp khi chọn tấm pin

Chỉ nhìn vào số Wp

Một tấm 700W không tự động phù hợp hơn tấm 600W. Wp cần được xem cùng kích thước, dòng điện, điện áp và cấu hình tổng thể.

Cho rằng hiệu suất cao hơn luôn là lựa chọn tốt hơn

Hiệu suất cao có lợi khi cần tăng mật độ công suất trên diện tích giới hạn. Nhưng nếu bỏ qua các điều kiện còn lại của công trình, riêng chỉ số này chưa đủ để ra quyết định.

So sánh các dòng module khác nhóm như cùng một sản phẩm

Module thin-film, N-type TOPCon hay bifacial có thể khác nhau từ cấu trúc đến kích thước và hướng ứng dụng. Một bảng thông số chỉ có ý nghĩa khi hiểu những sản phẩm đang được so sánh thuộc nhóm nào.

Không kiểm tra đúng model

Cùng một series có thể có nhiều phiên bản và mức công suất khác nhau. Thông số dùng để thiết kế cần lấy từ tài liệu của đúng model dự kiến sử dụng.

Chọn tấm trước rồi mới tìm inverter phù hợp

Cách làm này có thể khiến việc phối ghép trở nên khó khăn. Tốt hơn là đánh giá module và inverter trong cùng một cấu hình ngay từ đầu.

Nhầm bảo hành sản phẩm với bảo hành công suất

Hai khái niệm này phục vụ hai nội dung khác nhau. Cần đọc điều kiện của từng loại thay vì chỉ nhìn vào số năm lớn nhất xuất hiện trong tài liệu.

Câu hỏi thường gặp

Tấm pin năng lượng mặt trời là gì?

Đây là module quang điện chuyển đổi năng lượng từ ánh sáng thành điện một chiều DC. Nguồn điện sau đó được inverter xử lý để phù hợp với hệ thống sử dụng.

Tấm pin 600W có phải lúc nào cũng tạo ra 600W?

Không. 600W là công suất danh định được xác định theo điều kiện thử nghiệm quy định. Công suất thực tế còn chịu ảnh hưởng của bức xạ, nhiệt độ cell, bóng che và điều kiện vận hành.

Tấm pin hiệu suất cao có tiết kiệm điện nhiều hơn không?

Không thể kết luận chỉ từ hiệu suất module. Mức giảm điện mua từ lưới còn liên quan đến công suất toàn hệ thống, sản lượng thực tế và cách công trình sử dụng điện.

Bifacial có phải lúc nào cũng cho sản lượng cao hơn nhiều?

Không có một tỷ lệ cố định áp dụng cho mọi công trình. Khả năng khai thác mặt sau phụ thuộc đáng kể vào điều kiện lắp và lượng ánh sáng có thể tới phía sau module.

Double Glass có phải là Bifacial không?

Không. Double Glass mô tả cấu trúc kính của module, còn Bifacial mô tả khả năng khai thác ánh sáng từ hai phía. Một sản phẩm có thể đồng thời có cả hai đặc điểm.

Tấm pin có cần tương thích với inverter không?

Có. Đặc tính điện của module và cấu hình PV phải phù hợp với giới hạn kỹ thuật của inverter. Việc đối chiếu nên dựa trên đúng model thiết bị.

Nên chọn tấm pin công suất lớn hay tấm có hiệu suất cao?

Không có câu trả lời chung cho mọi công trình. Cần xem nhu cầu điện, diện tích mái, kích thước module, hiệu suất, đặc tính điện và inverter trước khi quyết định.

Kết luận

Hiểu tấm pin năng lượng mặt trời không chỉ là biết thiết bị này biến ánh sáng thành điện. Khi lựa chọn thực tế, cần nhìn module như một phần của cả hệ thống.

Công suất Wp cho biết một thông số quan trọng, nhưng không thể thay thế việc đánh giá hiệu suất, điện áp, dòng điện, kích thước, khối lượng, công nghệ và điều kiện công trình.

Một tấm pin phù hợp không nhất thiết là tấm có con số lớn nhất trên datasheet. Quan trọng hơn là module có phù hợp với mái, inverter và nhu cầu sử dụng điện của công trình hay không.

Bạn có thể tham khảo các dòng tấm pin hiện có tại Vĩnh Đại Phát Solar. Khi cần đối chiếu model hoặc cấu hình, nên chuẩn bị thông tin về nhu cầu sử dụng, inverter dự kiến và hiện trạng công trình để việc lựa chọn có cơ sở hơn.

Vĩnh Đại Phát Solar

• Hotline: 0933 456 696
• Email: congtytnhhtmdvvinhdaiphat@gmail.com
• Liên hệ: Liên hệ Vĩnh Đại Phát Solar
• Facebook: Vĩnh Đại Phát
• YouTube: VDP Solar
• TikTok: Vĩnh Đại Phát